On bir yıldır, hep sahip olmayı dilediğimiz API platformunu inşa ediyoruz.

Kurucu ekibimiz, SOA ve ESB döneminin içinde yaklaşık yirmi yıl geçirdi. Bankacılık, kamu ve savunma alanındaki en büyük kurumsal middleware kurulumlarında danışmanlık yaptık, mühendisler yetiştirdik ve bu sistemleri işlettik. Güçlü platformlar. Yetkin ekipler. Ve tekrar eden aynı örüntü — entegrasyon katmanı kırılganlaştı, yenileme faturası katlandı ve "yeni bir protokol eklemeliyiz"den "yayınladık"a giden yol çeyreklere uzadı.

İşi seviyorduk. Platformları sağlıklı tutmanın bedelini sevmiyorduk. Her denetim döngüsü aynı şekilde bitiyordu: log boşlukları, elle kanıt toplama, tek bir kişinin bile güvenle değiştiremeyeceği kırılgan entegrasyonlar. Sistemler hayatın bir gerçeği hâline geldi — emekliye ayrılamayacak kadar önemli, evrilemeyecek kadar katı.

2015'e gelindiğinde bu boşluk artık teknik bir ayrıntı değil, stratejik bir sorundu. Regüle kurumların, denetimi sonradan eklenen bir onay kutusu olarak değil, birinci sınıf bir sınır olarak ele alan bir API platformuna ihtiyacı vardı. Her lehçe için özel adaptör yazmadan çok protokollü mediasyona ihtiyaçları vardı. Gerçek bir organizasyonla temasa dayanacak bir yetki modeline ihtiyaçları vardı — platform yöneticilerinin, proje sahiplerinin ve geliştiricilerin birbirinin ayağına basmadan aynı kontrol düzlemini paylaştığı bir model.

Danışmanlık işini bıraktık ve Apinizer'ı tek bir çalışma ilkesiyle kurduk: API platformu, denetim izinin ta kendisi olmalıdır. Onun üzerindeki bir katman değil. Framework sınırında kayıt altına alınan, atlatılması tasarım gereği reddedilen sistemin kendisi.

2017'ye gelindiğinde önem verdiğimiz müşteriler Kubernetes'te standartlaşıyordu — kimi zaman on-prem, kimi zaman air-gapped, kimi zaman bölgesel bulutta. API platformlarının önümüzdeki on yılının ya Kubernetes üzerinde doğal olarak çalışacağını ya da üzerine eğreti oturacağını gördük. Biz de yeniden yazdık.

Yeniden yazım, bugün her müşterinin çalıştırdığı Manager / Worker topolojisini ortaya çıkardı. Bir Manager, çok sayıda Worker. Kod olarak terfi ettirilen politikalar. Her ortama mTLS üzerinden eşitlenen yapılandırma. İstisna olarak değil, tasarım gereği desteklenen air-gap. İlk Tier-1 banka aynı yılın sonlarında canlı trafiğini yeni mimariye taşıdı. O günden beri Apinizer üzerinde.

Manager / Worker modeli sözünü tuttu. O yıllarda Apinizer'ı benimseyen ekiplerin eski protokoller için ikinci bir platforma, geliştirici portalı için üçüncüsüne, analitik için dördüncüsüne ihtiyacı olmadı. Hepsini yapan, kendi kümelerinde çalışan ve bir salı sabahı düzenleyicinin sorularına dayanan tek bir platforma ihtiyaçları vardı.

2021'e gelindiğinde Developer Portal, APIops ve self servis katılım aynı sürüm hattında yayınlanıyordu. 2024'e gelindiğinde Türkiye ve Azerbaycan genelinde yüzü aşkın regüle kurum — bankalar, bakanlıklar, savunma sanayii ana yüklenicileri, telekom, enerji, ulaştırma — canlı ortamlarını Apinizer üzerinde çalıştırıyordu. Sürüm ritmi bilinçli olarak sıradan kaldı: yılda üç major sürüm, güncel major üzerinde yamalar, sözleşme ortasında sürpriz yeniden yazım yok.

Sonra AI uygulamaları gelmeye başladı. LLM çağrıları. MCP sunucuları. Eskiden uzak durdukları sistemlerdeki araçlara uzanan ajanlar. Aynı regüle kurumlar, on yıl önce bize sordukları soruyu yeniden soruyordu: kim neyi çağırıyor, ne gönderdiler, ne döndürdük, kanıtlayabilir miyiz?

AI trafiği için ikinci bir gateway yayınlamak istemedik. Paralel bir çalışma zamanı; ikinci bir denetim izi, ikinci bir kimlik yüzeyi, ikinci bir operasyon yükü demekti. Bu yüzden AI Gateway, aynı Apinizer platformunun içinde yayınlandı — çoklu LLM yönlendirme, token kotaları, prompt güvenlik duvarları, MCP sunucu yönetişimi ve ajandan ajana gateway — aynı Manager, aynı denetim yaklaşımı ve REST ile SOAP trafiğini zaten yöneten aynı yetki modeli altında.

İnsan ve ajan trafiği için tek gateway. Bugün sunduğumuz platform bu.